Wie denkt dat zoete-aardappelfriet automatisch gezonder is, komt vaak bedrogen uit. Het klinkt goed. Oranje friet, een wat rustiger schuldgevoel, en toch dat lekkere krokante randje. Maar klopt dat beeld wel?
Het korte antwoord: niet per se
Zoete-aardappelfriet heeft een gezond imago, maar dat maakt het nog niet echt gezonder dan gewone friet. De verschillen zijn kleiner dan veel mensen denken. Soms lijkt het vooral een slimme marketingkeuze, verpakt in een mooie kleur.
Als u alleen naar het woord zoete aardappel kijkt, voelt het vanzelf lichter en beter. Toch laat de voedingstabel iets anders zien. En daar wordt het ineens een stuk minder spannend.
Zoete aardappel en gewone aardappel zijn niet hetzelfde
De naam zegt het misschien niet meteen, maar de zoete aardappel en de gewone aardappel zijn geen directe familie. De gewone aardappel hoort bij de nachtschadefamilie. De zoete aardappel komt uit de windefamilie. Twee totaal verschillende planten dus.
Ze lijken vooral op elkaar omdat u van allebei friet kunt maken. En precies daar begint de verwarring. Want in de frituur of airfryer worden hun verschillen al snel kleiner dan u verwacht.
Wat zit er in beide soorten?
Als u de voedingswaarden naast elkaar zet, ziet u dat het verschil minder groot is dan vaak wordt gedacht. Zoete aardappel bevat iets meer calorieën en koolhydraten. De gewone aardappel heeft juist weer andere pluspunten.
| Per 100 gram | Zoete aardappel | Gewone aardappel |
|---|---|---|
| Energie | 122 kcal | 88 kcal |
| Vet | 0,4 gram | 0 gram |
| Koolhydraten | 26,6 gram | 19 gram |
| Suikers | 15,1 gram | 1 gram |
| Vezels | 3 gram | 1,8 gram |
| Eiwit | 1,4 gram | 2 gram |
De gewone aardappel scoort beter op ijzer, kalium en vitamine B6. De zoete aardappel heeft weer meer vitamine A en calcium. Dus ja, allebei hebben sterke punten. Maar een duidelijke winnaar? Die is er niet.
Waarom de bereiding alles verandert
Hier zit de echte valkuil. U eet aardappelen bijna nooit rauw. Ze gaan de oven in, de airfryer in of gewoon in de frituur. En precies dan verandert het plaatje snel.
Zodra aardappelen in heet vet worden gebakken, nemen ze vet op. Daardoor schieten de calorieën omhoog. Dat geldt voor gewone friet, maar ook voor zoete-aardappelfriet. Het gezonde gevoel verdwijnt dan vaak sneller dan u had gedacht.
Airfryer of oven klinkt gezonder, maar let op
Veel mensen kiezen zoete-aardappelfriet uit de airfryer omdat het lichter voelt. En ja, dat is vaak beter dan frituren in veel olie. Maar ook hier maakt de hoeveelheid olie verschil. Een flinke scheut kan de friet alsnog zwaarder maken dan u verwacht.
Ook de dikte van de friet telt mee. Dunne frietjes worden sneller donker en droger. Dikke frieten blijven vaak iets zachter van binnen. De manier van snijden en bakken doet dus echt wat met het eindresultaat.
De stille speler: acrylamide
Er is nog iets waar weinig mensen aan denken. Tijdens het bakken of frituren van zetmeelrijke producten kan acrylamide ontstaan. Dat gebeurt vooral bij hoge temperaturen en bij een bruine, krokante korst.
Dat klinkt misschien technisch, maar het idee is simpel. Hoe bruiner en krokanter de friet, hoe meer acrylamide er kan ontstaan. En omdat zoete aardappelen meer suiker bevatten, kan daar soms zelfs meer acrylamide in zitten dan in gewone friet. Dat maakt ze niet direct gevaarlijk, maar wel minder onschuldig dan veel mensen denken.
Dus wat is nu de verstandigste keuze?
Als u echt kiest tussen beide, dan wint de ene niet altijd van de andere. Het hangt af van wat u belangrijk vindt. Wilt u minder suiker? Dan is gewone aardappel vaak gunstiger. Kijkt u liever naar vitamine A? Dan scoort zoete aardappel beter.
Maar als friet friet blijft, verandert vooral de bereiding de uitkomst. Dus niet alleen de soort aardappel telt. Juist de olie, de temperatuur en hoe donker u bakt, maken het verschil.
Zo maakt u friet net wat slimmer
U hoeft friet zeker niet af te zweren. Dat hoeft echt niet. Maar u kunt wel slimme keuzes maken die net wat vriendelijker zijn voor uw lichaam.
- Bak friet liever in de oven of airfryer dan in veel olie.
- Gebruik zo weinig mogelijk olie.
- Laat de friet goudgeel en niet donkerbruin worden.
- Neem een normale portie en vul aan met groente of salade.
- Combineer friet liever niet met elke keer veel saus en snacks.
De waarheid in één zin
Zoete-aardappelfriet is niet automatisch gezonder dan gewone friet. De verschillen zitten vooral in de voedingsstoffen van de aardappel zelf en in de manier waarop u hem bereidt. In de praktijk is het dus minder een wonderkeuze en meer een kwestie van slim bakken.
Dat maakt het misschien iets minder romantisch. Maar wel eerlijker. En vaak is dat precies wat u nodig heeft om een betere keuze te maken aan tafel.
